نوحههای حضرت قاسم (ع)
در این پستها چندین نوحه در مورد حضرت قاسم (ع) می آورم که البته سعی می کنم قطعه هایی از کاست زیبا و فوق العاده "عم اوغلۇ" حاج سلیم موذن نیز قرار دهم.
لازم به ذکر است که در این نوحه ها چنانچه خواهید دید بعضی ها به موضوع دامادی آن جناب نیز پرداخته اند و بعضی ها هم حتی آن را بیان نکرده اند و به عبارتی قبول نداشته اند و ما هر دو را می آوریم و خدای نکرده برداشت نگردد که ما می خواهیم تحریفات عاشورا را گسترش دهیم چون این موضوعی است که هنوز هم طرفدارانی دارد. ولی این امر نمی تواند دلیلی بر انکار نوحه ها و مصیبت آن جناب شود. با استمداد از حضرت قاسم جوان (ع)
نوحه عم اوْغلۇ حاج سلیم موذن - شاعر:سید تقی سیفی اردبیلی
عم اوغلێ صبریـم جالاندێ
خانــهی-ی-بختیــم تالانـدێ
اوْوچێـــلارا اسیـــر اوْلــــدۇم
دادێمـه تئــز گــل آمــانـــدێ
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
حیجـلـهســرا تالان اوْلـــدۇ
گلینلیــگیــم یالان اوْلــــدۇ
اۆستۆمه آد قوْیۇب گئتدین
دردیــن منــه قـالان اوْلـدۇ
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
فلهک سنه کمنـد آتـدێ
اوْلادی آرزییـــا چــاتـــدێ
سنین آدێن دیله دۆشدۆ
امما منیــم آدێــم باتــدێ
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
اۆرهگیمده سؤزۆم قالدێ
نه قلبیمده دؤزۆم قالـدێ
کج باخێب آیرێلانـدا سـن
گؤزلهروندا گؤزۆم قالــدێ
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
چاغماغێنێ فلـهک چاخـدێ
گؤگده بیر اێلدیریم شاخ-دێ
چوْخـلار آیـدێنلێغــا چێخــدێ
منیم بخت اۇلــدۇزۇم یاتـدێ
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
سالدێ منی بـلا جانـــدان
ظۆلم-وْ-جفــای دوْرانـــدان
بزهندی توی گـۆنـۆ سنیـن
آغ کؤینهگین قێزێل قاندان
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
خوْش گۆنۆ نئیلیرهم سنسیز
گۆل بئجهرهم درهم سنسیز
چتیـــن گـــؤره ائـــل قبیلـــهم
زولفلهریمی هؤرهم سنسیز
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
داغێلدێ ائللـهریم گئتدی
سوْیۇلدۇم زیوهریم گئتدی
سندهن قالان نیشانئیدی
گلینلیک معجهریم گئتدی
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
آهێـم الـــوْودان سئچیلمــــهز
دردیــم اۆرهکــدهن بیچیلمــهز
سنده منـی گـؤزدهن آتســوْن
عئشقون اۆرهکدهن کیچیلمهز
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
کوفییـــه گلــدی قطـــاریــم
سارالدێ گۆل تک عوذاریم
قانلێ باشۇن جیدا اۆستـه
اوْلـدۇ منیــم هــم جواریــم
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
منه دۆشمــهن ال چالانـدا
جان قوْیمادێ غم بۇ جانـدا
تارێ بیلیـر نـه چکـمیشـهم
نئی ده باشون داشلانانـدا
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
گۆلوستـانـدا تیکـان بیتـدی
گؤزهل یاریم گؤزدهن ایتدی
دؤیۆلمهکدهن یوْرۇلمـازدێـم
منـی شماتــهت اینجیتـدی
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
داشلانێـب چرخیـن جفاسـی
دردیمیــن یــوْخــدۇر داواسـێ
هـــر یـارایـــا مرهـــهم اوْلســا
ساغالمــاز هئـچ دیل یاراسێ
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
اوْوچـۇ کمـانـه اوْخ تــاخـــار
جئیران قاچـار دؤنهر باخــار
تانێش داشێ اوْخدان بتهر
هم گؤینهدهر هم ائو یێخـار
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
قیشده قـوْپـار دۇمــان یئــردهن
اورهگ یـــانــار یامــان یئــــردهن
کۆسمهگه حقلیسن منــدهن
کؤنۆل کۆســهر اۇمـان یئــردهن
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
بــۆلبـۆل اۇچـار گؤگـه بیلمهز
گۆل تیکانلێق سئـوه بیلمـهز**
آداخلێســێ اؤلــهن گلیــن
هئچ قاپێنێ دؤیــه بیلمــهز
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
غـم منــی زینهاره گتــدی
آغ گـۆنۆمــۆ قـــارا گتـــدی
فلــهک قـوْلـۇمـو باغـلادێ
مجلس-ی-مئیخاره گتدی
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
هامـی یارین عـزیـز ایستـهر
گلین گئـده ن جهیز ایستـهر
گؤزلهروننـان ایـراق اوْلسـۇن
دۆشمهن منی کنیز ایستهر
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
آخـــار ســۇدا بالێــــق اۆزهر
آی باتـانـــدا اۇلــدوز سـۆزهر
توْی گؤرمییهن یاسلێ گلین
کنیــــزلیـگـــه نئـجــــه دؤزهر
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
بۇ چـرخ سـوفلــه-وْ-دنـــی
بــلادهن اینـجیــدیـب منـی
دۆشمهن ائوینده گؤزلهریم
قــوْرخا-قـوْرخـا گزهر سنـی
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
باغـلار قالێـب سئـل آلتێنــدا
سۆنبول سێنیب یئل آلتێنـدا
باغرێم قان اولـدو آزگلنـهن؟؟
قانـــه بـاتــان تئـــل آلتێنــــدا
باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ
گؤزلـهره قـۇربان عـم اوْغلـێ*
آچێقلامالار:
* حاج سلیم کاسئتینده بۇ شاهبئیت بئله اوْخۇنۇر:
وای عم اوْغلۇ، جان عم اوْغلۇ
مـن سنـه قـۇربان عـم اوْغلـۇ
** حاج سلیم کاسئتینده بۇ بئیت بئله اوْخۇنۇر:
هیجر اوْدو دیلدهن اسگیلمهز
غۆصصه توْزۇن اؤزگه سیلمهز
سید تقی سیفی اردبیلی: شاعری که متاسفانه من اطلاعاتی از ایشان بدست نیاوردم. ولی استاد سلیم موذن در دو کاست زیبایشان از اشعار وی استفاده کرده اند. یکی همین کاست حضرت قاسم (ع) و دیگری نوار "علی اصغر و آهو" می باشد. که قسمتهایی از آن را نیز در پست اوْخشاما و آغلاشما آوردهام. آنچه مشهود است اشعار ایشان بیشتر اوخشاما و خالص تر بوده که سوز فراوانی نیز دارد و فراوانی کلمات عربی در آن اندک است.
اشعار بالا را از روی کپی چند برگه از کتابی بنام میقات عشق که بعدا" فهمیدم شاعر آن سید تقی سیفی اردبیلی است نوشتم. التماس دعا.
نوحه حضرت قاسم (ع) – شاعر: دلریش
کسمه باشێمێ ظالێم، قوْی عـزیز-ی-جـان گلسیـن
جان یئتیب دوْداغێمه، شاه-ی-اینس-وْ-جان گلسیـن
قان ایچینده غلطانهم، بسکی زخم-ی-کاریم وار
گؤزلهریم قالێب یوْلـدا، چـۆنکــی اینتیظاریــم وار
گلمهیینجه جان وئرمهم، بیرجه غمگوْساریم وار
اوْل قدهر منه مؤهلهت، وئر اوْ مئهریبان گلسین
زخمـدار آهــویــه، رحــم ائــده گـــرهک صییــاد
ال گــؤتۆر شقاوهتدهن، ائتمــه بۇ قــدهر بیــداد
حلقیمه منیم هردم، چکمه خنجهر ائی جـلـلاد
ساخلا ال بۇ مؤحنهتدهن، باغرێقان اوْلـان گلسین
موْرغ-ی-بئسمئلهم، جیسمیم سربئسهر جراحهت دیر
چۆن بۇ نوْعی جان وئرمهک، بیزلــهره سعــادهت دیــر
من ال اۆزمیشهم جاندان، سن ده نه شقاوهتــدیـــر
قوْیمۇسان باشێم اۆسته، شاه-ی-بیکهسان گلسین
سنسن ائی شه-ی-کۆنهین، هر قولوبیدهن عالهم
پرشیکهستــه بۆلبــۆل تــک، سێنــدێ بۇ پر-وْ-بالهم
وئرمیری منــه مؤهلــهت، ســن گلینجــه بــۇ ظالێـم
هرچی سعیی قێللام قوْی، سروهرئ جاهان گلسین
یۆز قوْیۇبـدۇ بیــر اوْوچـــۇ، بیـر شیکــاره یــۆز یئـــردهن
واردێ جیســم-ی-زاریمده، کــاری یــاره یـۆز یئــردهن
یۆز گــؤتـۆرمیــرهم یئـردهن، گلسـه چـاره یۆز یئــردهن
تئز گل ائی مسیحا دم، موْرده جیسمه جان گلسین
اوْل قدهر آخێب قانێم، خاک-ی-خون اوْلۇب فرشیم
آز قالێب عمو اوْلسۇن، نوک-ی-نئیــزهلهر عـرشیــم
آتــــلارێــــن ایــــاغێنـــدا، پایمـــال اوْلــۇر نعشیـــم
جان وئرئیدیم آسـۇده، قــانێمـــێ آلـان گلسیـــن
درک ائدیب سسین وئردی، سس سسینه جان گلدیم
قــوْیمــادێ سســۇن منــده، طــاقــهت-وْ-تــوان گلــدیم
زیــر-ی-تیــغ-ی-قــاتیلـــده، لحظـــه ای دایــان گلــدیــم
بئلــــه وقتــــه لازیمــــــدیر، بیر قــدی کمــان گلسیـــن
ناگـههـان یئتیـب اوْل شـه، گؤردۆ قانا غلطان دیـر
قطره-قطره زولفونده، قانێ میثـل-ی-مـرجان دیـر
سرو قددی صـد پـاره، یئـرده زیب-ی-مئیـدان دیـر
قان ایچینده ورد ائیلیب، قوْی عموم امان گلسیـن
آچدێ قانیلهن دوْلمۇش، گؤزلهرین اوْ شهزاده
عرض ائدیب عمو گلدین، یاخشێ وقته فریاده
دستگیــریلیـک ائتــدین، دستگیــر-ی-جـــللاده
وار یئری بۇ احوالیم، چوْخ سنه گیران گلسین
یا حۆسئن سنه دلریش، صیدقیله دۇتۇب اۇمــۇد
کلـب-ی-آستـانــۇنــدۇر، ائتگیلـــهن اؤزۆن تــأییــد
کیم اوْلۇب بۇ درگههـده، ایندییـه کیمـی نامـیـد
ایسته قبریوه بۇ جمع، جومله باغرێقان گلسیـن
نوحه حضرت قاسم (ع)-شاعر: دلریش
آتــدان عمو یێخێلــدێم، باشــدان آشێـب بـلا گـل
باشێم کسیلمهمیش ائی سولطان-ی-کربلا گـل
بسکی اوْخۇ اوْخ اۆسته، بۇ اهل-ی-کین وۇرۇبلار
ساغ-وْ-سوْلۇمدا صف-صف، قاتیـللـهریم دۇرۇبـلار
پران دگیـب آچێـب پـر، سینــهمــی دوْلـدۇرۇبــلار
ائیلهللــه لحظـه-لحظـه، مـن بیکــهسـه جفـا گل
گۆن ایستی قانێم ایستی، بۇ یاتدێغێم یئر ایستی
تاثیر ائدیـب حـرارهت، صــد پـاره پئیکـــهر ایستــی
دگدیکجه گۆن سیزیللهر، جیسمیم سراسهر ایستی
بیر یان جفـای دۆشمــهن، بیــر یـــانــدا بــۇ هــوا گــل
هیـجـرونـدا دود-ی-آهێــم، بـۇ گـؤیلــهره دایـانـدێ
جانێم عطهش اوْدۇندا، ایستی قۇم اۆسته یاندێ
اؤز قانیمیـلــه جیسمیـــم، مئیــدانیــده بــوْیانـدێ
مـن قێـرمێـزی گئییندیـم، سالسێـن آنـام قارا گل
شاهــا بــۇدۇر مـرامیــم، بلکــه تاپێــم سعــادهت
آخـهر نفـهسـده بیــرده، ائیلیــم سنــی زییــارهت
مومکون دگیل گلهم من، قالمۇبـدێ تاب-وْ-طاقـهت
سن باشێم اۆسته گلسوْن، چئشمیم تاپار ضییا گل
فرماییش ائتدی گلدیم، امما اوْغۇل نه حاصیل
اوْلمادێ بیر کؤمهکلیک، اوْلدۇ دۇباره نیسگیل
سندهن منی خیجالهت، ائتدی بۇ قوْم-ی-باطیل
وجهی ندیر دئییرسهن، باشدان آشێب بلا گل
آچێقلاما:
نئجه کی دلریشین بۇ ایکی نوحهسینده گؤردۆک اوْلاردا توْیدان، حیجلهدهن خبر یوخدور، بۇدا اوْلار اۆچۆن کی دئییرلهر عاشورا تحریفلهرینین چوْخۇ تۆرک مرثیه ادبییاتیندان وار. آنجاق شاعر نوحهنی یا قایناقلار اۆزهریندهن یازێر و یا روضه اوْخۇیان ماللالاردان آلێر و بۇ دین آراشدێرێجێلارێنادێر کی تحریفلهری بیلندیرهلهر.
