غمگین

بیز فخر ائدیریک خادیم دربار حۆسئین ایک

هر یئرده اوْلاق اوْردا عزادار حۆسئین ایک


 

 

حضرت فاطمه زهرا (س) تاپشێرێغێ

 

عم اوْغلۇ ای شه خوبان

باشێم اۆسته اوْخۇ قۇرآن

اوْلا زهرا سنه قۇربان

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

سنیله اوْلمۇشام همدم

بۇ ائوده دوْققۇز ایل باهم

گل ای عیسی نفس وئر دم

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

غمیمده مجتبی آغلار

قیزیم کلثوم اۆره‌ک داغلار

باشا زینب قارا باغلار

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

اجازه وئر دئییم بیر سؤز

فراقیمده یئمه غم دؤز

حۆسئینیمده‌م گؤتۆرمه گؤز

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

یئتیمه قێزلاریم قالسێن

اؤزۆنده‌ن عطریمی آلسێن

باشا شال-ی-عزا سالسیێن

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

پوْزۇلما شور شینیمده‌ن

مواظب اوْل دو عئینیمده‌م

علی‌التخصیص حۆسئینیمده‌ن

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

اؤزۆن وئر غسل و کفن ائیله

اماندیر قبری پهن ائیله

گئجه وقتینده دفن ائیله

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

گؤرۆرلر گر یئریم خالی

پوْزۇلسا قێزلارێن حالی

نوازش ائیله اطفالی

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

عم اوْغلۇ قوْیما اهل-ی-کین

وورا تابۇتۇما دستین

منی دفن ائت گئجه گیزلین

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

وئریب دم حضرت زهرا

بۇ اشعاره اولۇب انشا

اۇمۇدۇم وار ائده امضاء

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

غمیمده هر زمان غمگین

تؤکه‌ر رخسارینه اشگین

اؤزۆم بذل ائیله‌ره‌م اجرین

سنی مظلوم حۆسئن جانی

باخێب آغلاتما زهرانی

 

حضرت فاطیمه نوحه‌سی:

 

بهار-ی-عمروم آز قالێر اوْلا خزان عم اوْغلۇ جان

گئدیر مزاره فاطمه چیخیر بۇ جان عم اوغلو جان

ائتمه گؤز یاشێن جاری

پوْزما بۇ دل افگاری

 

یۆزۆم جهاندا گۆلمه‌دی همیشه ائتدیم آه و زار

اریتدی بۇ وجودیمی غم و فشار روزگار

گؤزۆن فداسی آغلاما غمیمده اوْلما بی‌قرار

بۇ قدر پوْزما حالیوی دؤزۆب دایان عم اوْغلۇ جان

 

جهاندا گر چه سختدور گولون فراقی بولبوله

عم اوْغلۇ اشگ حسرتین عذاره تؤکمه‌ز بیر بئله

قصوریم اوْلسا گر منیم بۇ حالیمه گۆذشت ائله

اۆره‌کده قالدێ گرچه بۇ غم نهان عم اوْغلۇ جان

ائتمه گؤز یاشێن جاری

پوْزما بۇ دل افگاری

 

نقدر ظلم ائدیبدیله‌ر اوْلۇب صبور دؤزمیشه‌م

بلالی سینه‌مه گله‌ن خدنگ ظۆلمی دۆزمیشه‌م

بۇ بی وفا جهانیدن داخی دؤیۆب ال اۆزمۆشم

بۇ موْرغ روح جسمیده‌ن اوْلۇر روان عم اوْغلۇ جان

 

عدو ائده‌ن جفا منیم قرار و صبریمی آلێب

اوْ گۆنکۆ ثانی ظۆلم ایله بۇ دۇدمانه اوْد سالێب

بۇ غمکشیده فاطمه بیر اؤزگه حالته قالێب

کی شرم ائدیر اوْ حالینی ائده بیان عم اوْغلۇ جان

 

قالاندا پشت درده من، بۆکۆلدۆ بۇ قد علم

ائله فشاره سالدێلار کی تنگه گلدی حوصله‌م

اوْلاندا سقط محسنیم اوْ قدر قالمادی اؤله‌م

چاغێردیم اوْندا فضه‌نی گئدیب توان عم اوْغلۇ جان

 

چتین دوباره بیرده من بیله فراغت ائیلییه‌م

گل اگله‌‌ش ایستیره‌م سنه نئچه وصیت ائیلییه‌م

بۇ آخرین وداع ده سنیله صحبت ائیلییه‌م

سنه قوْناقدێ فاطمه بیر آز زامان عم اوْغلۇ جان

 

منی قوْیاندا قبره‌سن قایێتما تئز بیر آز دایان

سؤال ائده‌ن ملکله‌رین جوابینی وئره‌ن زامان

بیلیرسن اوْندا قوْرخارام نقدر اوْلسا مهربان

بؤیۆک وسیله‌سن منه بۇ دور گومان عم اوْغلۇ جان

 

گله‌نده دودمانیوه یئریم گؤرۆکسه آغلاما

یتیم بالالارا گؤزۆن دۆشه‌نده سینه داغلاما

عذاره اشگ چشمیوی چوْخ حسرتیله باغلاما

یتیمه زینب‌یم گؤره‌ر ائده‌ر فغان عم اوْغلۇ جان

 

بلالی زینب‌ین هله باشێندا وار مصیبتی

دیار کربلاده چون گئده‌ر جلال و شوکتی

سنین قێزوندو وار اوْنۇن شهامتی شجاعتی

جهانیانه قدرتین وئر‌ه‌ر نشان عم اوْغلۇ جان

 

عاشورا گئجه‌سی نوحه‌سی

 

شمردن مهلت آلیب شاه شهیدان بۇ گئجه

آل طاهایه اوْلا خئیمه ده مئهمان بۇ گئجه

 

بۇ گئجه صوبحه کیمی یاتمادێلار آل عبا

قۇردۇرلار آل علی خیمه ده بیر بزم عزا

اۇجالێب گؤیله‌ره فریاد و فغانیله نوا

زینب‌ین حالی داخێ اوْلدۇ پریشان بۇ گئجه

 

بیر طرفده آلێب آغۇشه رباب اصغرینی

زینت ائتدی بۇ گئجه لیلی علی اکبرینی

دیندیریر نازیله هر بیر آنا اؤز منظرینی

یۆزۆنه جاری ائدیر اشگ فراوان بۇ گئجه

 

اکبرین قامت رعناسینه لیلا باخێرێ

اوْدلانێر قلبی اۆره‌ک قانێ گؤزۆنده‌ن آخێرێ

صبح اوْلاندا آناسێ زولفونه قانێن یاخێرێ

ائیلیر آماده اوْلا دینینه قۇربان بۇ گئجه

 

گه سریه باخێر اوْل قاسم داماده یانێر

نو عروسین پوْزۇلان حالی اوْنۇ درده سالێر

طاقتین طاق ائله‌ییب صبر دل‌ین الده‌ن آلێر

تاپا بیلمیر داخێ اؤز دردینه درمان بۇ گئجه

 

زینت ائدیر هر آنا اوْغلۇنۇ چوْخ عزتیله‌ن

گؤز یاشێ جاری اوْلۇر یۆزلرینه شدتیله‌ن

هر گۆله بولبولو آمما باخێرێ حسرتیله‌ن

اوْلۇب اوْلاد علی گولشه‌نی ویران بۇ گئجه

 

گه تاپێر گۆن آیی، گه آی گۆنۆ درد دل ائدیر

گه حسین بن علی خیمه عباسه گئدیر

گه تسلی وئریب اؤز زینب‌ینی ساکت ائدیر

شاه لب تشنه اوْخۇر آیه قۇرآن بۇ گئجه

 

گه گلیر نازلی رقیه اوْ شهه ائیلیری ناز

گه باسێر باغرێنا اؤز سئوگیلی‌سین شاه حجاز

شاه دین ائیلیری معبودیله گه راز و نیاز

ائده معشوقه فدا عاشقی تا جان بۇ گئجه

 

بار الها بیزی مایوس ائله‌مه روز جزا

مطلبین ائیله روا وار نقدر اهل عزا

حشرده شافع اوْلا پنج تن آل عبا

ائله غمگین‌ین اۆره‌ک دردینه درمان بۇ گئجه

 

حضرت صغری ----علی اکبر

 

دۆشه‌نده یادیمه اول زلف دلربا گئجه‌لر

علی دئییب ائده‌ره‌م نی کیمی نوا گئجه‌لر

 

یئته‌ر مشامه عطرون اسنده باد صبا

بۇ خسته روحیم اوْلۇر جسمیده‌ن جدا گئجه‌لر

 

اوْ قدر ذکر ائدیره‌م صبحه تک فراقوندا

یارالێ قلبیم اوْلۇر غصه‌دن یارا گئجه‌لر

 

دۆشۆر خیاله سن ایله‌ن علی گئچه‌ن گۆنله‌ر

منیله سن واریدون صوبح ایله مساء گئجه‌لر

 

ندیر علاجیم اوْلۇم گؤزلریوه قۇربان

یوْلۇن گؤزه‌تلیره‌م ای شبه مصطفی گئجه‌لر

 

دیزیمده یوْخ بیلیسه‌ن طاقه‌تیم دۇرام ایاقا

عیادته نه گلیر قوم و اقربا گئجه‌لر

 

بو صحن خانه‌نی مدتدی من دوْلانمامێشام

فلک ائدیبدی عجب بختیمی قارا گئجه‌لر

 

نه اوْلۇر (نولور) علیله باجون بیرده یادۇوا سالاسان

مرضییوه‌م ائده‌سن دردیمه دوا گئجه‌لر

 

دییه‌ره‌م اؤز اؤزۆمه ایمدی قارداشێم گله‌جک

قیلیب نماز ائده‌ره‌م من سنی دعا گئجه‌لر

 

محبتونده‌ن علی یاتمارام یۇخوم گلمه‌ز

گره‌ک علیله باجۇن منتظر قالا گئجه‌لر

 

اوْتاغیوین قاپێسێن آچمارام گلینجه علی

که تا گلیب ائده‌سن غصه‌دن رها گئجه‌لر

 

یۇخودا گؤردۆم علی گلمیسه‌ن عیادتیمه

دئییسه‌ن آغلاما چوْخ ائتمه وا اخا گئجه‌لر

 

قوْلۇمۇ بوْینۇوا سالدێم اؤپه‌م جمالوندان

بۇ فکریله که اوْلام سن ایله‌ن آشنا گئجه‌لر

 

نه گؤردۆم، اللریوه یاخمێسان حنا قاندان

ستاره تک دۆزۆلۆب جیسمیوه یارا گئجه‌لر

 

دئیدم علی بو نه عالمدی بو نه حالتدیر

اوْلۇم اوْ اللریوه من علی فدا گئجه‌لر

 

نده‌ن بۇ حاله قالێبسان؟ باجون سنه قوربان

دئدین باجێ وطنیم اوْلدۇ کربلا گئجه‌لر

 

دئدیم علی گله‌جک سن مدینه‌یه بیرده

دئدین واریمدێ باجێ اؤزگه ماجرا گئجه‌لر

 

دئدیم قایێتمایاجاقسان باجێوی گؤرمه‌یه‌ سن

دئدین وطن منه موشگول نصیب اوْلا گئجه‌لر

 

دئدیم دوْیۇنجا علی قوْی گؤرۆم یۆزۆنده‌ن اؤپۆم

دئدین داخێ باجێ گئت دۆت منه عزا گئجه‌لر

 

سوْرۇشما حالیمی بۇ قلبیمی کباب ائتمه

گلیبدی اکبریوین باشینه قضا گئجه‌لر

 

آتامێدا منیده قانه ائتدیلر غلطان

بۇ غمده صبر ائیله چوْخ ائتمه وا ابا گئجه‌لر

 

عمووی یێخدێلار آتدان سۇ مشگی اوْخلاندێ

وئریب ایکی قوْلۇنۇ دینینه فدا گئجه‌لر

 

علی اصغره پیکان-ی-حرمله سو وئریب

ربابین حقی وار هجرینده اوْدلانا گئجه‌لر

 

عم اوْغلۇوۇ خبر آلسان توْیۇ دؤنۆب یاسه

رقیه رنگی اوْلۇب مثل کهربا گئجه‌لر

 

پوْزار بۇ نکته یقین ائله حال زهرانی

بالاسێ فاطمیه چوْخ ائده‌ر نوا گئجه‌‌لر

 

یازاندا بۇ سؤزۆ دم وئردی محسنی غمگین

اۇمۇدوارێم قبری نصیب اوْلا گئجه‌لر

 

×××××××××××××××××

شاه شهدا عرصه میدان آراسێندا

قالمێشدێ کؤمه‌کسیز اوْ بیابان آراسێندا

نه قارداشێ نه اوْغلۇ نه سرداری قالێردێ

دیلخسته پریشان نه علمداری قالێردێ

نه لئشگری نه بیر نفر انصاری قالێردێ

اؤز نئیزه‌سینه تکیه ائدیب گاه باخاردێ

یاده سالێب انصارینی گؤز یاشێ آخاردێ

×××××××××××××××××××××

اهل کوفه گؤردیله‌ر مئیدانه سرلئشگر گلیر

ائتمه‌که تحصیل آب عباس نام آور گلیر

×××××××××××××××××××

سردار عمووین قانه دؤنۆب اشگی رقیه

اوْخ دگدی دوْلۇب قانیله سۇ مشگی رقیه

×××××××××××××××××××××

ای لئشگریمین شیری اوْیان قارداش ابالفضل

مشگی علمی پنجه‌سی قان قارداش ابالفضل

×××××××××××××××××××××××××

عمه عالم بولور اکبرین مارالییه‌م من

قارداشێمنان نه مدتدی گؤر آرالییه‌م من

××××××××××××××××××××××

 

حضرت زینب اوْخشاماسی:

 

ائلده‌ن آرالێ، دیلده‌ن یارالێ، اکبر مارالێ باشێ قارالێ

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

سن بولبولم سن، خندان گۆلۆم سن، شیرین دیلیم سن، هم محملیم سن

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

شام ایچره یاتدون، مقصوده چاتدون، عمموْن قوْجالتدون، زولفون آغارتدون

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

تاب و توانیم، روح و روانیم، دۆشدۆ یوْلا دۇر، غم کاروانیم

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

دۆشدۆن بلایه، گلدون نوایه، گئتسه‌ن آپاررام، کرب و بلایه

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

ای شاهزاده، دل گلدی درده، نیسگیللی اؤلدۆن، ویرانه‌لرده

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

ای مرغ بی پر، دور ماه منظر، ائتمیشدون ازبر، گل قارداش اکبر

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

ای ماه پاره، جسمونده یاره، ائتدیم کفه‌ن من، قوْیدۇم مزاره

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

نیسگیللی مئهمان، باغرون اوْلۇب قان، وئردون غریب جان، زار و پریشان

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

رنگون سارالدی، صبرون آزالدێ، عمموْن قوْجالدێ، حسرتده قالدێ

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

قمچی ووروب گر، شمر ستمگر، ای ماه منظر، اوْلما مکدر

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

بۇ غملی سؤزلر، حسرتدی یکسر، ائتدیم کفه‌ن من، بیر کؤهنه معجر

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

ای داد و فریاد، من خانه بر باد، هیهات اوْلام شاد، ائتسه‌م سنی یاد

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

 

اوْل اختر دین، گیزله‌تدی دردین، قبرون گؤرئیدی، حضّار و غمگین

ای وای رقیه‌م، لای لای رقیه‌م

××××××××××××××××××××××××××××

رقیه اوخشاماسێ - حضرت زینب (س) دیلیجه

 

ای شامیده گۆن تک باتان

ویرانه ده یوْرقۇن یاتان

یاندێم اماندی، صبریم تالاندێ

یاندێم اماندی، صبریم تالاندێ

 

اکبر آدێن دیله قێزیم، ائتمیشدین ازبر

داییم دئییردین هاردادێر، قارداشێم اکبر

اوْلدۇ سنه آخر کفه‌ن، بیر کؤهنه معجر

ای جیسمیمه روح و روان، یاندێم اماندی

صبریم تالاندێ

 

اهل قبیلوندان عجب، دۆشدۆن آرالێ

صیاد اللینده آهو تک،قالدون یارالێ

مشهوریدون یثربده سن، اکبر مارالێ

ای آدی دیلله‌رده قالان، یاندێم اماندی

صبریم تالاندێ

××××××××××××××××××××

 

حضرت زینب (س) قارداشا خیطاب ائدیر:

 

ای نوک جداده اوخویان آیه قۇرآن

لعل لب عطشانیوه زینب اولا قۇربان

بو رسمدی عاشق اولۇ بلبل گۆله قارداش

بیر لطف ائله دیندیر باجیوی گل دیله قارداش

وای زینبه باشون بله‌شیبدیر کۆله قارداش

بیر باشکی آنام فاطمه بسله‌ردی گۆل اۆسته

خولی نه جسارتله اوْنۇ قوْیدۇ کۆل اۆسته

 

هر یانه باشون گئتسه دالێنجا گله‌ره‌م من

گؤزده‌ن یۆزه قان یاش باجون اؤلسۆن اله‌رم من

بیر یاره‌لی آهویه شبیهه‌م مله‌ره‌م من

قۇرآن سسیوه سن بیلیسه‌ن چوْخ هوه‌سیم وار

ال چکمه‌ره‌م اؤلسه‌مده حۆسئن تا نفه‌سیم وار

 

مجنون کیمی صحرالری آردۇنجا دوْلاننام

باخدێقجا یارالی باشۇوا غمدن اۇساننام

پروانه کیمی شمع شبستانیوه یاننام

پروانه کی باغلاندێ قانادێ اۇچا بیلمه‌ز

اۇممۇدو دؤنه‌ر یاسه داخێ پر آچا بیلمه‌ز

 

سن تک گۆن، ابوالفضل کیمی بیر قمر اوْلماز

اوْغلۇن علی اکبر کیمی شیرین ثمر اوْلماز

اصغر کیمی پیکانی امه‌ن سۆد امه‌ر اوْلماز

دونیا بوْیۇ هر بیر باجێ بیلسین بۇنۇ قارداش

بیکه‌س باجیوین سن سن اێشێقلی گۆنۆ قارداش

××××××××××××××××××××××××××××

حضرت زینب (س) قارداشا خیطاب ائدیر:

نئچه مدتی باجون قبریوه حسرتدی حسین

بۇ زیارت منه معناده سعادتدی حسین

فرقتون زینبه بۇ مدتی چوْخ مشکل اوْلۇب

منه همدم غم و اندوهیله درد دل اوْلۇب

عاقبت شامده ویرانه بیزه منزل اوْلۇب

هاموسوندان چتینی طعن و شماتتدی حسین

 

×××××××××××××××××××××××

شاعیرین شعرلرین اوخویاندان سوْرا اوْنون، شعر طبعینه و گؤزل شعر دئمه‌سینه و آنجاق سئوگیسه‌ل بیر شاعیر اوْلماسێنا اینانێرێق.

بۇ شعرلر بیرینجی باخێشدان ائله شعر جهتیندن بتر اؤنه‌‌ملی‌دیرلر و آنجاق مرثیه ادبیاتیندادا اؤزۆنه آچێق و ساخلانمێش بیر یئر واردێر.

افسوسلار بۇ شاعیردن من ایندیه‌دک هله معلومات اله گتیرمه‌میشه‌م، آنجاق اوْنۇن اۆسته گؤستردیییم کیتابی منیم الیمه چاتدێ و بۇ نوحه و شعرلری اوْندان یازدیم. بۇ شاعیردن بیلگیلری اوْلانلاردان اوْنۇ تانێیێب تانێتدیرماق اۆچۆن یاردێم ایستیره‌م.