سارابلی‌ واقف‌

کریم‌ آقا صافی‌

خــازن


سارابلی‌ واقف‌

مشروطه‌ دوورونون‌ آرزی‌ گؤزۆ نیسگیللی‌ شاعیرلرینده‌ن‌ سارابلی‌ واقفی‌ گوسته‌رمک‌ اوْلار. او 1263 قمری‌ ده‌ ساراب‌ شهرینده‌ آنادان‌ اوْلمۇش‌ و اۇشاق‌ ایکن‌ آتاسێنیێ الده‌ن‌ وئرمیش‌ دیر. واقف‌ مشروطه‌ حرکاتینین‌ یاخین‌ ایشتراک‌چێ‌لارێندان‌ اوْلاراق‌، بو خوصوصدا بیر چوْخلۇ شئعرلر دئمیشدیر. اونون‌ یاشایێش‌ و یارادێجێلیغێ‌ حاقدا تبریزده ‌کی‌ ژورنالیست‌ و ادبی‌ دوْستوم‌ بهروز ایمانی‌ گئنیش‌ بیر تحقیق‌ آپارمێش‌ و دئدیک‌لرینه‌ گؤره‌، دیوانین‌ چاپا حاضیرلامێش‌ دیرکی‌، آرزی‌ ائدیریک‌ اونون‌ ایشیق‌ اۆزۆ گؤرمه‌سی‌ ایله‌ بیزیم‌ده‌ گؤزلریمیز ایشیقلانسێن‌. اوْنۇن‌ اساس‌ یازدێغێ‌ شعرلر نووحه‌ و مرثیه‌ اوْلسادا، مبارز یا خود مقاومت‌ و باشقا ژانرلرده‌ ده‌ شعرلری‌ وار. واقف‌ 1326 قمری‌ ده‌ دئمه‌ک‌ مشروطه‌ یئتیشن‌ زامان‌ دۆنیاسێن‌ دَییشیر.

بیرده‌ چتیندی‌ شاه‌ سئوه‌ندن‌ گوه‌ون‌ گله

‌ایرانی‌ غارت‌ ائتمه‌یه‌ هر بین‌ گله‌ن‌ گله‌

مشروطه‌ شرط‌ بالتاسێن‌ ترسه‌ سابلادێ

‌آی‌ خان‌ داغێت‌ تیفاغێنێ‌ آی‌… چنگله‌

واقفین‌ نوحه‌لرینده‌ن‌ ده‌ ایکی‌ بیت‌ بیرگه‌ اوخویاق‌:

دۆشه‌نده‌ وصل‌ گۆنو هر زمان‌ خیاله‌ علی‌(ع‌)

اؤلۆر خییال‌ دۆشور کؤنلۆم‌ اؤزگه‌ حاله‌ علی‌

ائدیم‌ نه‌ چاره‌ نه‌ منده‌، نه‌ سنده‌ قدرت‌ وار

اؤپوم‌ آپاغێنێ‌ تا بیر یئتیم‌ وۆصاله‌ علی‌(ع‌)

 

کریم‌ آقا صافی‌

حاج‌ جعفر دایی‌ نوه‌سی‌ عایله‌سینده‌ آنادان‌ اوْلان‌ کریم‌ آقا صافی‌نین‌ آدی‌ گلنده‌ نه‌ ایسه‌، ایسته‌ر-ایسته‌مز نووحه‌ و مرثیه‌ ادبیاتی‌ ایله‌ یاناشار. حالبوکی‌، بو شاعیرین‌ دادلی‌ - دوزلو غزللری‌ و باشقا ژانرلاردا دا شعرلری ‌اوْلمۇشدور. صافی‌ روس‌ سالداتلارێ عاشورا گۆنونده‌ آذربایجانێن‌ غئیرتلی‌ اؤولادلارێ‌ قهرمانجا دار آغاجێندان‌ گوناهسێزجا آسێلدیقدا بئله‌ شعر یازمێشدیر.

ائی‌ وطنه‌ بذل‌ ائله‌یه‌ن‌ نقد-ی-جـان

ملّتـه ‌دار اۆستـــه‌ وئــره‌ن‌ ایمتحــان‌

محو اوْلا مۆشگۆلدو بو نام‌-وْ-نشـان

‌قانلا صفـا تاپـدێ‌، باهـار-ی-وطــه‌ن

جانیمیز اوْلا خوْشدو نثـار-ی-وطـه‌ن‌

چکدیلــه‌ر داره‌ سیـزی‌ منصـور وار

تاپدێ‌ شرافه‌ت‌ هامێ‌ یار-وْ-دییار

بسـدی‌ بیـزه‌ بـو شـرف-وْ-افتخـار

‌قانلا صفـا تاپـدێ‌، باهـار-ی-وطــه‌ن

جانیمیز اوْلا خوْشدو نثـار-ی-وطـه‌ن‌

 

کریم‌ آقا صافی‌نین‌ مبارز شعریمیزه‌ شوبهه‌سیزکی‌ دانیلماز رولو اولموشدور. اوْ قمری‌ 1353 - ینجی‌ ایل‌ 69 یاشیندا دونیاسین‌ دَ‌ییشمیشدیر.

بۇ شاعیرده‌ن شئعر و نووحه بیله‌نله‌رده‌ن ایسته‌ییم وار اوْلارێ یایێب و اوْلسا منه‌ده گؤنده‌ره‌لر

 

خــازن‌

رحمتلی‌ میرعبدالحسین‌ خازن‌، تبریزین‌ خیاوان‌ محله‌سینده‌ گۆنش‌ ایلی‌ 1250 ده‌ آنادان‌ اوْلمۇش‌ و بیر عؤمر آجێ‌ - شیرین‌ یاشایێشدان‌ سوْنرا 1304 ده‌ تبریزده‌ حیاتین‌ دَ‌ییشمیش‌ دیر. او یازدێقلارا گؤره‌، کلاس‌ گؤرمه‌میش‌ و سوادسیز بیر شاعیر ایدی‌. آنجاق‌ الده‌ اولان‌ شعرلرینده‌ن بللی‌ اوْلۇر کی‌، اوْنۇن‌ لازیمی‌ قده‌ر ساوادی‌ وار و ائله‌ بو سببه‌ گؤره‌ اۆره‌ک‌ یاندێرێجێ‌ نووحه‌لر و گؤزه‌ل‌ غزللـرله‌ برابر حماسی‌ و مبارزه‌ شعرلری‌ وار. اونون‌ ادبی‌ یاشایێشی‌ ایکی‌ طره‌فلی‌ اوْلمۇش‌ دور. بیر طره‌فی‌ مرثیه‌ ادبیاتی‌نین‌ ان‌ تانێنمێش‌ و گورکملی‌ نماینده‌لرینده‌ن‌ باشقا طرفده‌ن‌ ایسه‌، مشروطه‌ حرکاتین‌ یاخێندان‌ دۇیوب‌ و ایسته‌ر - ایسته‌مز بو حرکت‌لرله‌ چین‌ -چینه‌ وئرمیش‌ و شعرلری‌ سنگرلرده‌ دؤیوشه‌ن‌ مجاهدلرین‌ قانلارین‌ قاینادێب‌ و حرکه‌ته‌ گتیرمیش‌دیر. خازنین‌ اله‌ گلن‌ شعر دیوانین‌ بو سطرلرین‌ یازانێ‌ توْپلایێب‌ چاپا حاضیرله‌میش‌دیر.

باغلانـان‌ زنجیـره‌ بیـداده‌ یازێـق‌ ایرانلــی‌لار

اوْلمـایان‌ آســوده‌ دۆنیـاده‌ یازێـق‌ ایرانلی‌لار

تیتره‌یه‌ن‌ بیر مرغ‌ بئسمل‌ تک‌ کف‌ جلادّیـده‌

صید اوْلان‌ بی‌رحـم‌ صیـاده‌ یازێـق‌ ایرانلـی‌لار

 

یا بیر شعرینده‌ بئله‌ سؤیله‌میش‌ دیر:

اهـل-ی-دوه‌چی‌ گلیبــدی‌ جنگـه‌

بئش‌ بئش‌ بامادوْر باسێر تۆفه‌نگه‌

هــرده‌ن‌ بیــرینــی‌ آتێــر هــوایــه

‌لعنــت‌ بئلــه‌ قوم-ی-بـی‌حیـایــه‌

 

قایناق:

http://birliksesi.blogspot.com/2008/11/blog-post_799.html