اوْخشاما


+ نوحه حضرت ابوالفضل (ع)

حضره‌ت-ی-ابوالفضل (ع)ین عاشورا گۆنۆنه عایێد بیر نؤوحه- شاعیر: ذاکر

ایمام حۆسئین (ع) قارداشێ ابوالفضله عاشورا گۆنۆ باشێ اۆستۆنه یئته‌نده سوْنرا دئییر. (نؤوحه) بۇ نؤوحه‌نی عاشورا گۆنۆ ایکی تهه‌ر اوْخۇرلار:

1-    عادی و ائله اوْلان وزنینده قالان (ساییر) نؤوحه‌له‌ر کیمی اوْخۇرلار

2-    نؤوحه‌خوان نؤوحه‌نی مئصره‌ع-مئصره‌ع اوْخۇیار و رنجیروۇرانلار زنجیری یاواش-یاواش ترپه‌دیب،بیرینجی مئصره‌عی "اوْخلانێب نده‌ن سۇ مشکین" تیکرار ائده‌رله‌ر و بۇ نؤوع نؤوحه دئمه‌ک عاشورا گۆنۆ دسته یوْل گئده‌نده و زنجیروۇرانلار دینجه‌لمه‌ک اۆچۆن آرا-سێرا اوْخۇنار. اینشاءالله گله‌ن پوْستلاردا اوْلاردان گینه اؤرنه‌ک یازاجام.

اوْخلانێب نده‌ن سۇ مشکین

پئیکه‌رۇنـدا قــان ابـاالفضـــل

یاتما ایستـی گۆنده قوْلسۇز

آچ گـؤزۆن اوْیـان ابــاالفضــل


 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

قوْی باشێن دیز اۆسته قارداش

ایستی گۆن یـاران نـه چوْخـدۇر

ظۆلــم ایلــه سالێبــلا عۇریـــان

پئیکــه‌رۇن سراســـه‌ر اوْخـــدۇر

سـرنیگــۇن علــم سۇ مشکین

قـوْلــلارێـن بـده‌نـــده یوْخـــدۇر

چئشمه-چئشمه هر طره‌فده‌ن

قــان اوْلـــــۇر روان ابــاالفضـــل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

داغ-ی-اکبـــریــــم بـــــــراده‌ر

ائیلــه‌ییب منـی جیـگه‌رسـوز

دؤره‌مــی آلێبـــدێ ائشگـــه‌ر

گؤردیلــه‌ر منــی اوْغــۇلسـۇز

رحــــم ائلــــه بــــۇ غـــریبـــه

دۆشمـه‌ن ایچـره قوْیما یالقـۇز

ساغ دگیـل هــرایـــه گلسیــن

اکبــــر-ی-جـــــوان ابــاالفضــل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دشت-ی-کربلاده سن‌سیـز

سێندێ لنگـه‌ر-ی-سفینـــه

اۆستــۆمـه ایــاق گتیــردی

گؤر نئجه بۇ اهل-ی-کینــه

گـؤز یـوْلا تیکیبـدی تئشنـه

گـؤزلیـری یوْلــۇن سـکینـه

خئیمــه‌‌لـه‌رده آل-ی-حیـدر

ائیلــه‌ییـر فغـــان ابـاالفضـل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بیـــر سنـــه گلیـــر گـۆمـانێـم

رحــم قیــل وفالــێ ســــردار

لئشگه‌ر‌یم داغێلـدێ یئکسه‌ر

قاسیـــم-وْ-نـــه اکبـریـــم وار

یالقــۇزام، قـوْیـۇب گئـدیـرسن

کیـــم اوْلــۇر مـنـــه علـمـــدار

مـن غریبـه داغ-ی-هـئجـریــن

اوْلـدۇ چـوْخ یامــان ابـاالـفضـل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

افراد

ایاقا دۇرگێلان ائی همده‌میم دیلیم قارداش

وۇران الیم، کؤمه‌گیم، یاخێن ائلیم قارداش

نه‌ قدری سن ساغ ایدۇن اوْلمامێشدێ خم قددیم

اگیلدی بیر نئجه گؤر قامه‌تیم بئلیم قارداش

سالێبدێلار قوْلۇوۇ پاره-پاره دیر بده‌نین

کی خئیمییه آپارێم، گلمیری الیم قارداش

 

*******************

اسیر اوْلماغێنا زینب‌ین یاخێنلاشدێ

کی آز قالێب داغێلا چؤللــه‌ره حرم قارداش

دئدی ایاقه دۇر ائی یار-وْ-یاوه‌ریم قارداش

اوْلۇم بۇ قددیوه قۇربان، صنوبه‌ریم قارداش

من غریبه بۇ چؤلده اۇمۇد بیر سن ایدون

آتام نیشانه‌سی هر غمده یار-وْ-یاوه‌ریدون

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

نؤوحه‌نین آردێ:

قـالـــدێ آرزێـــــم اوْلایــــــدێ

قــــوْلــلارۇن بده‌نـده قـارداش

بیـرجـه قـوْل بـوْیـۇن اوْلایدێـم

گؤزلـه‌ریم تؤکئیـدی قـان‌یـاش

گئتـــدی طاقـه‌تیــم الیمــده‌ن

آچ گـــؤزۆن وفــالــێ قـارداش

گــؤر نئجــه ائـدیـب فـــراقێــن

قــددیمـی کـمـان ابـاالـفضــل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

کــربـــلاده قــوْیمـــا یــالقــــۇز

چــوْخـدۇ دۆشمـه‌نیـم بـراده‌ر

الــده تیــر-وْ-تیـــغ-وْ-خنـجـــه‌ر

قتلیـمـــه چــکیبـلـه یئکســه‌ر

لئشگه‌ریـم داغێلدێ قـارداش

یوْخــدۇ بیــر مــوْعیـن-وْ-یـاوه‌ر

زینــب‌ی اسیـــر ائــده‌رلـــــه‌ر

قـــوْم-ی-کـوفییــان ابـاالفضـل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

آغــــلارم سنــــی الیـمــــده‌ن

آلــدێ ظـۆلـم‌ ایــلــه زمــانـــه

دشـت-ی-کربلاده سن‌سیـز

دؤنـــدۆ قــامــه‌تیــم کمــانـــه

قـوْم-ی-دۇن ائده‌رلــه‌ر اینــدی

اوْخــــــــلارێ منــه نیشــــانـه

آز قـالێــب وئـره‌م سنیـن تــک

منــده تئــشنـه جـان اباالفضل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

فــۆرقــه‌تینـده یـوْخـدۇ تـابێـم

اوْج ائــــده‌ر ســمایــه آهێـــم

اؤلـــدۆ یــــاوه‌ریــم داغێــلـــدێ

لئشــگـه‌ریـم پـوْزۇلــدۇ جاهێـم

تئشنــه لـب شهیــد ائـده‌رلــه‌ر

یانــدێـرالـلا[ر] خئیمــه‌گـاهێـــم

اینــــدی آز قـالێـب دۆزۆلسیــن

شــامـه کــاریــوان ابــاالـفضـــل

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شام-ی-شۇم مئحنه‌تینـده‌ن

چــکمــه گــل بیـــانــه ذاکیــر

چـــۆن بیــان-ی-درد-وْ-غمــــده

اوْد ســـــالێـر جــهانــه ذاکیـــر

غــۆربـه‌ت اؤلکـــه درد الینــده‌ن

گلمـــه چـــوْخ فغــــانـه ذاکیـــر

ایستـــه سنــده درده درمـــــان

ائیلــه‌سیــن نهـــان ابـاالفضـــل

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

توضیحات:

1-  افراد: افراد شعرهایی است که معمولا" در بین نوحه از طرف مداح با قطع سینه رنی و رنجیر زنی خوانده می شود و نوعی روضه منظوم می باشد. البته در روستاها به عمل مداحهایی که روضه می خوانند، چون بیشتر از این شعرهای تک بیتی و یا دوبیتی و در کل شعرهای کوچک استفاده می کنندو "افراد اوْخۇماق" می گویند و این "افراد" هم یکی از انواع شعرهای نوحه می باشد که در اصل تک بیتی ها بوده اند اما الان به شعرهایی که در بالا توضیح داده شد گفته می شود.

2-  در قسمت دوم این نوحه به جایگاه مهم حضرت ابوالفضل و اینکه شهادت ایشان به منزله پایان جنگ نظامی کربلا است می پردازد. این نگرش در اکثر نوحه های مربوط به آن حضرت بوضوح قابل مشاهده است.

×××ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ‌سوْن‌ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ×××

 

 

آغ کؤینه‌ک

1387/10/1

ایلتیماس دوعا واریم

نویسنده : حسین محمودی و یولداشلار ; ساعت ٩:٢٦ ‎ق.ظ ; دوشنبه ٢٥ آذر ۱۳۸٧
comment نظرات () لینک