مولانا شمس عطار اردبیلی

شاعر عارف و عاشق شوریده اهل بیت اطهار علیهم السلام جزو شخصیت هایی است که زندگینامه مدون و کاملی از وی در دست نیست

تمام چیزی که درباره این شاعر مرثیه‌سرای ترک توانستم بدست بیاورم. متن بالا بود. و همچنین نوحه زیر از:

گلچین کربلا، بزبان ترکی شامل نوحه، سینه‌زن، افراد، رجز، دوبیتی، گردآورنده: فیروزی نیا، چاپ پنجم – بهار 75- چاپ علمیه – مرکز نشر فرهنگی بهترین

 

عاشورا گۆنۆنۆن نوحه‌سی

 

کربلایه گلدی چۆن پئیغه‌مبـه‌ر عاشـورا گۆنـۆ

گؤردۆ برپادێر اوْ چؤلده محشه‌ر عاشورا گۆنـۆ


گـؤردۆ بیر یاندان گلیر، "هل ناصر و ینصر" سسی
عرشه چێخمێش بیر طره‌فده‌ن، "هل من مبارز" نعره‌سی
بیر طره‌فده اؤلدۆرۆرله‌ر بیر غریب-وْ-بیکه‌سی
جمع اوْلۇب یۆز مینده‌ن آرتۇخ1، لئشگه‌ر عاشورا گۆنۆ

نئیزییه تیکیه قێلێب، بیر شخص بوْینۇندا کفه‌ن
یۆز دۇتۇب2 درگاه-ی-حقّه، کی خودای-ی-ذوالمنن
بۇ حۆسئن، بۇ کربلا، بۇ شئمر3، بۇ نازیک بده‌ن
بۇ خده‌نگ-وْ-نیزه-وْ-بۇ خنجه‌ر، عاشورا گۆنۆ

اوْل بده‌ن کی بسله‌میشدی جان ایچینده مصطفی
گؤردۆ دۆشمۆش پاره-پاره قان ایچینده مصطفی
آشدێ4 باشێن آغلادێ، مئیدان ایچینده مصطفی
نالی‌یه گلدی تمامه‌ن گؤیله‌ر عاشورا گۆنۆ

کاش کی ویران اوْلئیدی5 بۇ سیپئهر-ی-بد ثوبات
آغلییاندا6 نعش دؤورینده سۇسۇزلێقدان بنات
آخدێ اشگ-ی-دیده‌ی-ی-زینب کیمی آب-ی-فرات
لبله‌رین امدی عطه‌شده‌ن، اصغر عاشورا گۆنۆ

مست ائدیب پیر-ی-موغان یئتمیش ایکی مستانه‌نی
مجلیس-ی-ذرّاتیده نوش ائتدیله‌ر پئیمانه‌نی
کربلاده گؤردیله‌ر چۆن طلعه‌ت-ی-جانانه‌نی
دۆشدۆله‌ر مدهوش -وْ-بیخود یئکسه‌ر عاشورا گۆنۆ

شاد ابوسئفیان اوْلۇب، قالدێ پئیغه‌مبه‌ر رنجیده
اوْینادێ بخت-ی-یزید-ی-بی‌حیا شئش پنجده
ماته دۆشدۆ شه پییاده، عرصه‌ی-‌ی-شطره‌نجده
فیلده‌ن
سالدێ وزیری، اشقه‌ر عاشورا گۆنۆ

قێلدێ جیلوه لومعه‌ی-ی-نور-ی-خودا مئشکاتیده
اوْینادێ ریندان-ی-کؤهنه، تخته‌ی-ی-ذرّاتیده
طاس-ی-زرّین-ی-ویلایه‌ت قالدێ چرخ-ی-ماتیده
پنج-وْ-شئش‌ده‌ن خالی اوْلدۇ، شئشده‌ر عاشورا گۆنۆ

فارئغ اوْلدۇ شئمر-ی-لامذهب چو کار-ی-شاهیده‌ن
الده خنجه‌ر خئیمه‌گاهه، گلدی قتل‌گاهیده‌ن
نه پئیغه‌مبه‌رده‌ن ائتدی اوْل کافه‌ر عاشورا گۆنۆ
هر نه بیلدی ائیله‌دی اوْل کافه‌ر عاشورا گۆنۆ

وئردی فرمان ابن-ی-سعد-ی-بی‌مروّت لئشگه‌ره
ویردیلار7 اوْت8 خئیمه‌گاه-ی-عیتره‌ت-ی-پئیغه‌مبه‌ره
جمع اوْلۇب یئکسه‌ر زنان-ی-کوفه زیب-وْ-زیوه‌ره
قالدێ زهرا قێزلارێ آغلار گۆن عاشورا گۆنۆ

یاعلی قالدێ حۆسئن تک، نئینه‌وایه گلمه‌دون9
چوْخ چاغێردێ گل بابا، اؤلدۆم هرایه گلمه‌دون
خئیبه‌ره گئتدون10 نده‌ن بس کربلایه گلمه‌دون
یا علی صوت‌ ایله دوْلدۇ چؤللــه‌ر عاشورا گۆنۆ

ائی خلیله آته‌ش-ی-نمرودی گۆلزار ائیلییه‌ن
وادی-ی-ایمه‌نده موسائیله گوفتار ائیلییه‌ن
یوسیفی سولطان-ی-میصر11، شمسی عطّار ائیلییه‌ن
بس نده‌ن قالدێ حۆسئن بی‌یاوه‌ر عاشورا گۆنۆ

1-               آرتێق

2-               تۇتۇب

3-               شمربن ذی‌الجوشن

4-               آچدێ

5-               اوْلایدێ

6-               آغلایاندا

7-               وۇردۇلار

8-               اوْد

9-               گلمه‌دین

10-             گئتدین

11-             بۇ کیتابدا بئله گلیب: "یوسفی سلطان مصری"

 

آچێقلاما:

1-   عاشورا گۆنۆ، اصلینده بئله یازێلێب: عاشورا گۆنی

2- جمع اوْلۇب یئکسه‌ر زنان-ی-کوفه زیب-وْ-زیوه‌ره: منظور کوفه آروادلارێنێن اسرایه قاباق چێخێب و ارله‌رینین اهل بئیت ده‌ن تالان ائده‌ن قێزیێل و زیوه‌رآلات گتیرمه‌سینه سئوینمه‌لریدیر.

3- شاعیرین عیرفانا تانێش اوْلماغێ و عیرفان سؤزجۆگلرین تانێماغێ اوْنۇن بۇ شئعرینده آیدێنجا بللی دیر.

مست ائدیب پیر-ی-موغان یئتمیش ایکی مستانه‌نی

مجلیس-ی-ذرّاتیده نوش ائتدیله‌ر پئیمانه‌نی

کربلاده گؤردیله‌ر چۆن طلعه‌ت-ی-جانانه‌نی

 

و یا خود آیرێ دئییم و اصطلاحلارێ دا بۇ شئعریده گؤرمه‌ک اوْلۇر:

اوْینادێ بخت-ی-یزید-ی-بی‌حیا شئش پنجده

ماته دۆشدۆ شه پییاده، عرصه‌ی-‌ی-شطره‌نجده

فیلده‌ن سالدێ وزیری، اشقه‌ر عاشورا گۆنۆ