نوحه زیارت و سلام – شاعر: یحیوی
از شاعران پرآوازه اردبیلی مرحوم عباسقلی یحیوی است که قلم توانایش ۶۵ سال درباره حماسه عاشورا نوشته است. از این شاعر ملقب به تاجالشعرا دهها اثر ارزشمند از جمله: بساط کربلا، اسرار عاشورا ، پرچم عزا و آخرین آثار به یادگار مانده است. ادیبان صاحب نظر از وی به عنوان استاد مسلم تجسم در به تصویر کشیدن وقایع کربلا و مصائب ائمه اطهار (ع) یاد میکنند. اغلب منظومههای تاجالشعرا دارای آهنگی حماسی هستند بطوریکه خوانندگان و یا شنوندگان، خود را در قلب واقعه احساس میکنند
تئشنــه ســۇ کنـارینـده، لبلـهره سـلام اوْلسـۇن
قانه غرق اوْلان باشسێز، پئیکهره سلام اوْلسۇن
تـۆربــهت-ی-مقـدسـی کـی، کـیمییـادهن آرتـێقـدێـر
قــوْببــهی-ی-منــوری کـی، نـوْه سمـادهن آرتـێقـدێر
بـوْقعــهی-ی- مطهـری کــی، هـر بنـادهن آرتـێقــدیر
کیــم دییــه بیـلــهر کـعبــه، کـــربـــلا دهن آرتـێقــدێر
اوْنــدا دفـن اوْلان شـاه-ی-بـیسـره سـلام اوْلـسۇن
روحــی روح-ی-ارواحـــه، جــیسمـی روح-ی-ذیروحه
سینــه گــه خـــدهنــگیــلــه، خنجــهریلــه مشروحـه
هــم یـــدان مقــطــوعـــه، هــم قفـــای مــذبــوحــه
لختـه-لختـه قـان دوْلمـۇش، گؤزلـهره سلام اوْلسـۇن
کاکــوْل-ی-سمـهن سمـایـه، قـامــهت-ی-دیـلآرایــه
شـب چیـراق-ی-مظلـۇمان، نور-ی-چشم-ی-زهرایـه
گؤهــهر-ی-شـب افـروز-وْ-اهـل-ی-بـئیتـی طـاهـایــه
طـاقـهت-ی-دیـل-ی-«زینـب»، نـوْجـوان-ی-لـئیــلایـه
قیطعه-قیطعه دوْغرانمێش، «اکبر»ه سـلام اوْلسـۇن
گــۆلعــۇذار-ی-زییبــایــه، ســـرو-ی-قـدد-ی-رعنـایــه
ابـــروْوان قـــوْســینــــه دیــــدههـــای شهـــلایــــه
قانێلـــهن اوْلان الــوان، زۆلـــف-ی-عنبـــهر آســایـــه
آتــــلارێـــن ایــاغـــێنـــده پــــاره-پــــاره اعــضـــایـــه
قـان حنـا خیضـاب ائتمیـش، اللـــهره سـلام اوْلسۇن
طیفـل-ی-بیزبانی کی، گۆل کیمی سوْلۇب یانـدێ
اۆچ گئجه گـۆنـۆز عطشـان، دیـل دوْداغـێ اوْدلانـدێ
ظهــر-ی-یـوْم-ی-عـاشـۇرا، سـۇ یانێنــدا اوْخـلانـدێ
شهپـهر آچـدێ پئیـکانـدان، قـۇش کیمی قانادلاندێ
شـاهبـاز-ی-خــونیـن پــر، «اصغــر» سـلام اوْلسۇن
بیـــر جــــوان کـــی منصــهبــده، کـــربــلا علـمـداری
خون-ی-سوْرخێ ایله رنگین، بئیرهق-ی-نیگۆنساری
قوْیدۇ قان قان سۇیا قییمهت، مشکی اوْلدۇ گۆلنـارێ
سۇ یوْلۇنـدا سعــی ائتــدی، تـا کسیلــدی قوْلــلارێ
صــاحـیـب-ی-دوْ بــازۇی احــمـهره ســلام اوْلســۇن
شیــددهت-ی-ســۇســۇزلـۇقدان، اوْدلانان دوْداغلاره
آت دؤشــۆنــده قــاچــمــاغــدان، زخمــدار ایــاغـلاره
شــامیـــده قـــارانقـــۇقــدا، آج یــاتــان اۇشــاقـــلاره
بیــــر ده «امکـلثـــۇم»ه، «زینـب»-ی-دیــل افـکـــاره
دوْختــهران-ی-خــاتۇن-ی-محشـهره سـلام اوْلسـۇن
خــواهــهر-ی- «علـیاکبـر» قـالـدێ بئیــتالاحـزانـدا
یـوْخ چێــراغـێ یــوْخ فـرشــی، بیـر خرابــه زیندانــدا
تـوْپــراق اۆستـه جـان وئــردی، اؤلـدۆ کافـهریستانـدا
کفـهنــی قــارا معجــهر، دفنــی کــۆنـــج-ی-ویـرانـدا
اوْل «رقیــه»ی-ی-مــؤحنـهت پروهره سلام اوْلسـۇن
سیــدالعبـــادی کـــی بستــــهی-ی-طنـــاب اوْلـــدۇ
شهـریلـهرده حققینـده، ظۆلـم-ی-بـیحئسـاب اوْلدۇ
پیشـــوای ایســلامــه خــاریـجــی خـیطــاب اوْلــــدۇ
آتــهش-ی-شمـاتـــهتــده، خـاطیـــری کبـــاب اوْلــدۇ
اوْل مریــض-ی-دیـل خسته، سروهره سلام اوْلسـۇن
«کوفــه»ده «عقیــل» اوْغـلـۇ «مسلــم»-ی-وفــاداره
«مالـک» اوْغلـۇ «ابراهیـم»، جان نئثار-ی- «مختـار»ه
«ابـن عوسجـه مسلـم» هــم «حبیــب»-ی-ســرداره
شـــاهـــراه-ی-ایـمــانـــدا، جــان وئــرهن جــوانـــلاره
طئفــل-وْ-پیــر-وْ-بــوْرنـایـه، یئکسـهره سلام اوْلسـۇن
«یحیــوی» الیــن یئتســه، گۆنبـــهذ-ی-طـــلا پـوشـه
بحــر-ی-لــۆطــف-مـوْلانــی، آهیــلـهن گتیــر جوشــه
اخــذ قێــل اوْ درگــههــدهن، هــر ایـکـی ائــوه توشـه
ایحتیرامهن عرض ائیله، پیش-ی-قبر-ی-شیش گوشه
محضــهر-ی-هــوْمــایــۇن-ی-انــوهره ســلام اوْلسـۇن
توضیحات
این نوحه را در روستاها صبح روز عاشورا به منزله زیارت نامه می خوانند. و گاها" نوحه خوان با ذوق و سلیقه خود به آن می افزاید که واقعا" خیلی احساسی می شود.
نکته دیگر اینکه در گذشته [و الان در روستاها] مداح به معنی امروزی که شغلی باشد وجود نداشت و در ماه محرم با سودان به ترتیب در هر روز عزاداری چند نفر نوحه می خواندند و روحانی نیز روضه می گفت و اگر موقعیتش بود یکی دو نفر از این باسودان «افراد» می گفتند و یا اوْخشاما. و این اوْخشاما گفتن در عزاداری اشخاص متوفی یک جزء ثابت بود.