عؤمرۆم حیاتیم علی

قوْشار: سید تقی سیفی اردبیلی

اوْخۇیان: حاج سلیم موذن زاده اردبیلی

قاباقجا سید تقی سیفی اردبیلی گؤره دانێشدێق ایندیسه من هله‌لیک سوْن پوْست دا اوْندان بیر گؤزل نوحه، حاج سلیم موذن زاده‌نین ایفاسیلا گتیرره‌م. بۇ نوحه دئمه‌ک ائله بیزیم خالق اوْخشامالارێمێزدێر کی شاعیر اوْلارێ گؤزلجه دۆزۆب و قاباقجا اوْخشاما ترمینه گؤره دانێشاندا بۇلارا اشاره اوْلمۇشدۇ. بۇ شعری اوْخۇیۇب و حاج سلیم‌نین سسیله ائشیده‌نده اوْنۇن لطافت و گؤزللیگین داها آرتێق دۆشۆنمه‌ک اوْلۇر.

بۇ اجرانی دانلود اۆچۆن یازێنێن باش عونوانی اۆستۆنه کلیک ائدین

حضرت علی اصغر(ع) آناسێ رباب بالاسێنا اوْخشایێر:

عاشورا گئجه‌سینده حضرت ابوالفضل (ع)‌ین احوالاتی

قوْشار: نخستین اردبیلی

سقّا شب-ی-عاشورا، ابراز-ی-شهامتـده‌ن

تیغیله‌ن ائده‌ر صؤحبت آثـار-ی-شجاعتـده‌ن

یـانـدێ بالاجـا قـێـزلار تـأثیـر-ی-حــرارتـده‌ن

ای صبـح آچێل قـۇرتـار سقّانـی خجـالتـده‌ن

حضرت ابوالفضل (ع)‌ین امان نامه قضیه‌سی

قوْشار: سیّد تقی سیفی اردبیلی

وئردی عفریت-ی-فلک فۆرصَتی اشرار الینه

سالدێ قدّاره‌نی قان تـؤکمـه‌یه غـدّار الینــه

حضرت ابوالفضل (ع)ین امان‌نامه‌سی

قوْشار: منعم اردبیلی

غم لئشگری لئشگرگه-ی-اسلامه گلیبدیر

سس دۆشدۆ ابوالفضله امان نامه گلیبدیر

حضرت ابوالفضل (ع) نوحه‌لری اۆچۆن بۇرایا کلیک ائدین

جناب علی اکبر(ع) جنازه‌سی اۆسته جناب سکینه دیلیجه نوحه

قوْشار: صرّاف

آخار قانێن کیمی آغلار، گؤزۆمده‌ن یاش علی قارداش

بۇ گۆنده‌ن بیرجه گۆن اوّل، اؤلئیدیم کاش علی قارداش

علی قارداش علی قارداش، اؤلئیدیم کاش علی قارداش

حضرت علی اکبر(ع) شهادتی حضرت سیّدالشهداء (ع) دیلیجه

قوْشار: صرّاف

بله‌شیب قانه عجب زۆلف-ی-پریشانین اوْغۇل

اوْلا کۆل باشینه سنده‌ن سوْرا دونیانین اوْغۇل

بۇردا حضرت علی اکبر(ع) و حضرت علی اصغر (ع) نوحه‌لرین نوحه قوْشارلارێمێزدان الده ائده‌بیله‌رسیز

ای خلیل-ی-حقّ ذبیحون، یێخدێلار مینایه تئـز گل

یوْخدۇ بیر کسیم غریبم، یالقـۇزام هـرایـه تئـز گـل

دؤره‌می آلێبدێ لئشگـه‌ر، قتلیمـه چکیبلـه خنجــر

ایمدی بـاشێمێ وۇرارلار، ظۆلمیله جیدایه تئز گل

***

یێخدێ منی آتدان قوْشۇن، ایمداده تئـز گل

گلـه‌ن آغـلئیـور، گئــده‌ن آغلئییــر

آلۇرام سسین منه سس قوْشۇر

سنــه اؤز آتێـب حســن آغلئیـور

قوْشار: هادی اردبیلی

وی حسینون گؤزل غمگساری

گلمیشه‌م آچ گؤزۆن داده قاسم

یاتما بۇ غملی صحراده قاسم

نوجوانیم بالا باغرێ قانێم (2)

قوْشار: تقائی اردبیلی

استاد رحیم منزوی اردبیلی دن 18 گؤزل نوحه:

پی دی اف فرمتده دانلود ائدین- ٢۵٣ کیلوبایت

بۇرا نئینوادی زینب، بۇ مکان نواسیز اوْلماز

آدێ کربلا اوْلان یئر، بیلیره‌م بلاسیز اوْلماز

بــۇ بـلا چـؤلــۆ، حسینــه ابــدی وطـنــدی زیـنـب

آغاران ساچۇن بۇ چؤلده، من اۆچۆن کفندی زینب

سجده‌گاه-ی-عئشقه سالدۇن، قانلێ جانـمازی قارداش

نـه بـابـام قێلێـب، نـه جددیم، سن قێلان نمازی قارداش

گؤز تیکیبدیر سنه قارداش، دم-ی-خنجر ده باشێـم

تئــز یئتیــش دادیمـه قــوْیما، قالا اللـــه‌رده باشێم

قـوْی ائـدیـم نظـر دوْیـۇنجا، بئله مه جماله قارداش

اوْخۇیۇم «و اِن یَکاد»ی، سوْرا گئت جیداله قارداش

بالام اوْخلانێب، الیمده سپه-ی-ظلامه یا ربّ

نـه یـۆزیلـه بــۇ بـالانێ، آپـارێم خییامـه یا ربّ

قـوْیـارام مـزاره اصغـر سنــی تا قییامت اوْلسۇن

بوْغازۇن بیچیلدی باری، بدنون سلامت اوْلسۇن

اوْد یاپێشدێ سینه‌مه، لب‌لروندان اصغریم

بوْشلا دؤشله‌ریم، اؤپۆم اللروندان اصغریم

ای غۆنچه دهن لای‌لای، پئکانی امه‌ن لای‌لای

قبری ننـه‌ده‌ن گیـزلیـن، قوْنداغـێ کفن لای‌لای

سن آت اۆسته پای-ی-پییاده من

نــه قــده‌ر قـاچێـم دایـانێــم بـابـا

سنـی عمّه‌میـن جانـی بیر دایان

بــاشــۇوا گلیــم دوْلانێــم بــابــا

قێزێم ایستیره‌م سیزی ترک ائده‌م

سفر اۆسته آغلاما قوْی گئدیم

منی چوْخ یۇباتما گره‌ک گئده‌م

سفر اۆسته آغلاما قوْی گئدیم

اؤلۆب اکبریـم آمـانـدێر، بابـا کارزاره گئتمـه

منی باشۇوا دوْلاندێر، اؤلۆره‌م کناره گئتمه

ای خاندان-ی-عیصمته، زهرای ثانی زینبیم

آخر وداعیمدیر چاغێر، آل-ی-عبانی زینبیم

سرعتله اوْلما عازم-ی-مئیدان حسینیم صبر ائله

جانیم گئده‌ن یوْللارۇوا، قۇربان حسینیم صبر ائله

اکبریم گلینجه اؤلسه‌م دفنیمی یۇباندێر عمّه

نعشیمی آلێب ال اۆسته، باشێنه دوْلاندێر عمّه

گئتـدون بـابـا اومـمیدیـلـه قـارداش دالـسێـجـا

تؤکدۆم من اۆره‌ک قانێنێ، گؤز یاش دالسێجـا

گئتدی عمون سکینه جان، قانه بوْیاندێ گلمه‌دی

وئردیگی اؤز سۇ قولونا، سنده‌ن اۇتاندێ گلمه‌دی

قوْشۇن خئیمییه دوْلدۇ گره‌ک نئیلییه زینب

قاچێر تلّیده دردین حسینه دییه زینب

مرحوم یحیوی دن نئچه گؤزل نوحه:

 پی دی اف فرمتده دانلود ائدین - ٢۴۴ کیلوبایت

گؤگده‌ن شب-ی-عاشورا، نورانی لوا گلدی

پرچمـده یازێلمێشدێ، نـام-ی-شُهـدا گلدی

×××

ای آنامێن نیشانه‌سی، آغلاما! زینب آغلامـا

تیـره اوْلان زمانه‌سـی آغلامـا! زینـب آغـلامـا

×××

شمع-ی-روخساریوی گل خئیمه‌ده یاندێر علی گئـت

منـی پــروانــه کیـمـی بـاشـه دوْلانـدێــر علـی گئـت

×××

ای منـای-ی- عئشقیمـده، زینـت-ی-منـا اوْغلـۇم

گئت جیداله خوْش گلدۇن، تئشنه لب فدا اوْغلۇم

×××

سالدێ عقابیده‌ن منی لئشگه‌ر-ی-کینه یا حسین

قالدێ سۇسۇز خیـامیـده خـوردا سکینـه یا حسین

×××

پئیکانی کمان اۆسته، چـون حرملـه میندیـردی

اصغر کی دانێشمازدێ، پئیکان اوْنۇ دینـدیـردی

×××

چێخـدێ پیمبر روضـه‌ی-ی-ریضواندان عاشورا گـۆنۆ

گؤردۆ کفن گئیمیش حسین، پئیکاندان عاشورا گۆنۆ

×××

قان یاغدێ کربلاده، صحرایه یا محمّد

اؤلدۆ حسین خبـر وئر زهرایه یا محمّد

×××

حسین ای زینب‌ین جانی امان قارداش، دایان گئتمه

گئدیب آغلاتما زهرانـی امـان قـارداش، دایـان گئتمـه

×××

اوْلدۇ شاهـی کـربلاده، تیـره باران زینـب‌ین

ظۆلم الیله خانیمانی، قالدێ ویران زینب‌ین

×××

گل دشت-ی-نئینوایه، یا خاتمُ‌النّبین

دۆشدۆ حسیـن بلایه، یا خـاتمُ‌النّبین

گـۆلـۆستـانـدا آچێـب گـۆلـلـر، گـلیـب آوازه بـۆلبـۆل‌لر

ائده‌ر نوحه یانان دیل‌لر، حسینیـم وای حسینیـم وای

×××

یارالار سینوْندا قارداش، گۆل-ی-گۆلسیتانه بنزه‌ر

آغـارێـب منیمـده زۆلفـۆم، چمــن-ی-خـزانـه بنـزه‌ر

×××

آی باتدێ صۆبح آچێلـدێ، زینب نـوایــه گلـدی

زهرا دئدی حۆسئن وای، عاله‌م صدایه گلـدی

×××

یــــارالارۇن آخــــــار قانــــــــــێ

ائــده‌ر گـــۆلنـــارێ مئیــدانــــێ

باجـۇن قۇربان باشــۇن هـانـــێ

حۆسئینیم وای حۆسئینیم وای

×××

صاحیب-ی-وقار عباس، میر-ی-تاجدار عباس

حیـدرین رشیـد اوْغلۇ، شیـر-ی-نامـدار عباس

×××

سۇ یـوْللارێن کسـدی عـَدو، یانـدێم عمـو یاندێم

ائحسان ائله بیر جوْرعه سۇ، یاندێم عمو یاندێـم

×××

گل هارداسان قارداش آمان، تئز گل حۆسئینیم گل

دوْلـدۇ خییـامـه کـوفییـان، تئـز گـل حـۆسئینیـم گـل

×××

صحــرایــئ کــربــلاده، تــۇفانـدێ یـا محمـد

گؤنده‌ر کفه‌ن حۆسئینه، عوریاندێ یا محمد

×××

گل خئیمه‌لر تالاندێ یا سییئد-وْ-الائمه

بیمارون اوْددا یاندێ یا سییئد-وْ-الائمه

×××

گل هارداسان حۆسئن ائی شاهی زینبین

اوْد وۇردۇلار یــانێــر خــرگــاهــی زینبیـــن

×××

بـاشـلانــدێ حسیـن‌ین ایّـام-ی-عـزاسـی

سیزده‌ن کؤمک ایسته‌ر حقّ‌ین شُهداسی

عاشورا گۆنۆ ایماما سالام وئره‌ک

جنــگ اوْلۇبـدو کـربــلاده شـاه دیـن باتێـب قانـــه

قالمــایێبـدێ اعــوانـی قیــزلارێ قالێـب تئشنـــه

شاه-ی-دین دۆشوب تنگه، اۆز قوْیۇبدو تئز جنگـه

یوْخـدۇ یار-وْ-اعـوانـی، باجێسـێ دی تــک نــالان

شاه بیتهای بدون متن

بیر نئچه گؤزه‌ل نوحه‌نین یالنێز شاه‌بئیتی یادێمدادێر و افسوسلار اوْلسۇن کی اوْلارێن متنینه الیم چاتمادێ. کیمسه‌ده بۇ نوحه‌له‌ر اوْلسا ایسته‌ییم وار لۆطف ائدیب اوْلارێن گؤنده‌رسین بۇ وبده اؤز آدێنا یایێلاجاق.

ایمام علیه‌السلام جاوان اوْغلۇ علی‌اکبرین باشێ اۆسته یئتیشیب دئییر:

سسیـوه خییـه‌مـده وئـره‌نـده سـس، دا یقیـن بۇ سیـرری بیلیب آنوْن

صفه‌حات-ی-دفته‌ر-ی-عئیشیده‌ن آدۇوۇ بیکۆللۆ [بکلی] سیلیب آنـوْن

هلــه دۇر خییـامه گئــده‌ک گــؤره‌ک، بـۇ غمـۇنـدا بلکــه اؤلــۆب آنــوْن

چــۆن اوْغــۇل غمینــده آنــا ائــده‌ر، چتیـن ایستیقـامـه‌ت اوْغۇل علی

دئ گـؤرۆم یۇمـۇغـدۇ بۇ گـؤزله‌رون، هلـه سئیر-ی-عالـه‌م-ی-خوابیـده

گـؤزۆوۆن یـۇمـۇلمـاغـێ ائـی اوْغــۇل، مـن-ی-بینــه‌وایـه جـواب ائـده‌ر

بئلــه‌کـی یـاتێبسـان آخ اوْلمییـه، منـی اؤزگــه آیـرێ حئسـاب ائــده‌ر 

شامئ غریبان شوعارلارێ

معمولا" رسم بر این بوده و هست که در شام غریبان عزادران از مسجدی به مسجد دیگر رفته و در بین راه با خواندن اشعاری خود را به مسجد و هیأت همسایه رسانده عزاداری کنند. در حین حرکت عزاداران به دو گروه تقسیم شده و با خواندن نوحه های سه ضرب عزاداری می کنند. برای مثال اشعار زیر را اینجا می آورم. متاسفانه به متن نوحه "گلمیشیک ائی شیعه‌له‌ر" دست نیافتم.

دسته اول

گلمیشیک ائی شیعه‌له‌ر، شامئ غریبانه بیز

وئـرمـه‌گه‌ باش ساغلێغێ، زینب‌-ی-نالانه بیز

جناب زینب قتلگاهده نوحه دئییر- شاعر: دلریش

وئردون اخا بۇ چؤلـده، لـب تئشنـه جــان یارالــێ

ائی غوسلی قان یارالێ

گۆنله‌ر اؤنۆنده جیسمون، قالمێش عۇریان یارالێ

ائی غوسلی قان یارالێ

ایمامین عاشۇرا نوحه‌سی- شاعر: حقیر؟!

عاشورا گۆنۆنۆن شوعارلاری

حۆسئن، حۆسئن، حۆسئن، حۆسئن

شهیـــــد-ی-کـربــلا حـــــۆسئــــن

غریــــب-ی-کـربــــلا حــۆسئـــــــن

ائـی شـــاه-ی-مشــرئقین حۆسئن

حضرت زینب اوشاقلاێنێن نوحه‌سی- نوحه پسران جناب زینب-شاعر: کهنموئی

زینبین روح-وْ-روانی، ائی عزیز-ی-جانـی قارداش

آل قبول ائیله باجۇندان، بۇ ایکی قۇربانێ قارداش

نوحه های حضرت قاسم (ع)- شاعر: دلریش

حضرت علی اکبر (ع) در ادبیات مرثیه ای ترکی

حضرت علی اکبر (ع) در ادبیات مرثیه ای ترکی نیز جایگاه منحصر به فردی دارد اصولا" اکثر نوحه های ترکی عاشورایی به محوریت امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) و حضرت علی‌اکبر(ع) می باشد که ادبیات هر کدام متفاوت بوده و مشخصات خود را دارا می باشد.

نوحه استمداد جناب* مسلم (ع) - شاعر: مضطر

مضطر اردبیلی شاعر مرثیه سرا که نوحه های وی زیبا و تقریبا" در تمام زوایای عاشورا می باشد. وی در نوحه سرایی سر آمد بوده و نوحه های فراوانی به یادگار گذاشته است. در این مقال با نوحه ای از او در مورد جناب مسلم آشنا می شویم انشاءالله در پستهای بعدی باز هم از او نوحه خواهم نوشت: 

  دوْره‌می دؤرد طره‌ف آلێب، آتلێ پییاده یا حۆسئیـن

  «اکبر»ی یوْلـلا یالقـۇزام، کوفییـه داده یـا حۆسئیـن

نوحه زیارت و سلام – شاعر: یحیوی

از شاعران پرآوازه اردبیلی مرحوم عباسقلی یحیوی است که قلم توانایش ‪۶۵ سال درباره حماسه عاشورا نوشته است. از این شاعر ملقب به تاج‌الشعرا ده‌ها اثر ارزشمند از جمله: بساط کربلا، اسرار عاشورا ، پرچم عزا و آخرین آثار به یادگار مانده است. ادیبان صاحب نظر از وی به عنوان استاد مسلم تجسم در به تصویر کشیدن وقایع کربلا و مصائب ائمه اطهار (ع) یاد می‌کنند. اغلب منظومه‌های تاج‌الشعرا دارای آهنگی حماسی هستند بطوریکه خوانندگان و یا شنوندگان، خود را در قلب واقعه احساس می‌کنند

   تئشنــه ســۇ کنـارینـده، لبلـه‌ره سـلام اوْلسـۇن

   قانه غرق اوْلان باشسێز، پئیکه‌ره سلام اوْلسۇن

سینه‌زنی امان نامه حضرت ابوالفصل العباس (ع) –شاعر: ثابت

ثابت مرثیه سرای اردبیلی که در نوحه سرایی و به نظم کشیدن وقایع کربلا آثار فاخری دارد. که برای مثال می توان از قضیه امان نامه وی نام برد. در این مقال نوحه ای از وی درباره امان نامه حضرت ابوالفضل (ع) می آوریم.

گئجه گۆندۆز اهل-ی-بئیتیـن، سر-ی-پاسێبانێ قارداش

سنــه «شمــر» نامــه گتــدی، آتامێـن نشانێ قارداش

حضره‌ت-ی-ابوالفضل (ع)ین عاشورا گۆنۆنه عایێد بیر نؤوحه- شاعیر: ذاکر

ایمام حۆسئین (ع) قارداشێ ابوالفضله عاشورا گۆنۆ باشێ اۆستۆنه یئته‌نده سوْنرا دئییر. (نؤوحه) بۇ نؤوحه‌نی عاشورا گۆنۆ ایکی تهه‌ر اوْخۇرلار:

1-    عادی و ائله اوْلان وزنینده قالان (ساییر) نؤوحه‌له‌ر کیمی اوْخۇرلار

2-    نؤوحه‌خوان نؤوحه‌نی مئصره‌ع-مئصره‌ع اوْخۇیار و رنجیروۇرانلار زنجیری یاواش-یاواش ترپه‌دیب،بیرینجی مئصره‌عی "اوْخلانێب نده‌ن سۇ مشکین" تیکرار ائده‌رله‌ر و بۇ نؤوع نؤوحه دئمه‌ک عاشورا گۆنۆ دسته یوْل گئده‌نده و زنجیروۇرانلار دینجه‌لمه‌ک اۆچۆن آرا-سێرا اوْخۇنار. اینشاءالله گله‌ن پوْستلاردا اوْلاردان گینه اؤرنه‌ک یازاجام.

اوْخلانێب نده‌ن سۇ مشکین

پئیکه‌رۇنـدا قــان ابـاالفضـــل

یاتما ایستـی گۆنده قوْلسۇز

آچ گـؤزۆن اوْیـان ابــاالفضــل

«شهریار» دان بیر مرثیه شعری

«حۆسئینه» یئــرله‌ر، آغـلار گؤیلـه‌ر آغلار

«بتول»-وْ-«مرتضی»، «پئیغه‌مبه‌ر» آغلار

حضره‌ت ابوالفضل (ع) نؤوحه‌سی- شاعیر: حسینی:

من ابوالفضله‌م جماعه‌ت، شؤهره‌تیم دۆتمۆش جاهانێ

قودره‌ت-وْ-آللاه اوْغلۇیام من، حیدر-ی-کررار-ی-ثانی

حضرت ابوالفضل (ع) ماه منیر ادبیات مرثیه‌ای ترکی

و

قضیه امان نامه

دۆشـدۆن هر وقته‌ کی بیر درده اباالفضلی چاغێـر

کربـــلا شـاهێنــه سـرکـه‌رده ابـاالفضلـی چاغێـــر

هــر نــه تعـریـف اوْلا شـاییستــه-وْ-زیبـه‌نـده اوْنــا

کــربـــلاده اؤزۆ شــــاه اوْلــــدۇ پنــاهــه‌نــده اوْنــا

ائی دۆشه‌ن مۆشگۆله دردین دئیگینه‌ن سنده اوْنا

چـاره یـوْخـدۇر در-ی-دیگـه‌رده ابـاالفضلـی چاغێــر

(مضطر)